Rusya’dan ürün tedarik ederken gümrük süreci sevkiyat sonrasına bırakılmamalıdır. Ürünün GTİP’i yanlış veya eksik belirlendiğinde vergi, izin, ürün güvenliği denetimi ve teslim süresi beklenmedik şekilde değişebilir. Bu nedenle gümrük hazırlığı, teklif ve sözleşme aşamasında başlatılmalıdır.
GTİP ürün adından ibaret değildir
GTİP sınıflandırması ürünün ticari adına değil; bileşimine, işlevine, üretim şekline, teknik özelliklerine ve kullanım amacına göre yapılır. ‘Metal parça’, ‘kimyasal’, ‘makine ekipmanı’ veya ‘ahşap ürün’ gibi genel ifadeler doğru sınıflandırma için yeterli değildir.
- Teknik veri sayfası ve ürün kataloğu
- Malzeme bileşimi ve üretim yöntemi
- Fotoğraf, çizim ve işlev açıklaması
- Varsa daha önce kullanılan tarife pozisyonları
- Ürünün nihai kullanım alanı
Vergi ve ticaret politikası önlemleri
Gümrük vergisi ve KDV dışında ilave mali yükümlülük, gözetim, dampinge karşı önlem, tarife kontenjanı veya başka ticaret politikası araçları uygulanabilir. Menşe, bu önlemlerin belirlenmesinde önemli olabilir. Güncel maliyet hesabı, sipariş onayından önce gümrük müşaviriyle yapılmalıdır.
Ürün güvenliği ve TAREKS
Türkiye’de bazı ürünler ithalat aşamasında ürün güvenliği denetimine tabidir ve risk esaslı kontroller TAREKS üzerinden yürütülebilir. CE işareti, test raporu, uygunluk beyanı, yetkili kurum izni veya laboratuvar analizi ürün grubuna göre istenebilir. Belgenin bulunması kadar doğru modele, üreticiye ve standarda ait olması da önemlidir.
Menşe ve sevkiyat belgeleri
Ticari fatura, paket listesi ve taşıma belgesindeki ürün tanımları birbirini desteklemelidir. Menşe belgesinde üretici ve ürün bilgileriyle çelişki olmamalıdır. Ahşap, tarım, gıda, kimyasal veya düzenlemeye tabi ürünlerde ek sağlık, analiz, güvenlik ve izin belgeleri gündeme gelebilir.
Belge kontrolünde sık rastlanan sorunlar
- Faturada teknik tanımı olmayan genel ürün adı
- Paket listesinde adet, net ve brüt ağırlık uyumsuzluğu
- Belgedeki marka veya modelin sevk edilen ürünle eşleşmemesi
- Menşe ve satıcı ülkesinin yanlış biçimde aynı kabul edilmesi
- Sertifikanın süresi, kapsamı veya düzenleyen kuruluşunun doğrulanmaması
- Gümrük müşavirine belgelerin yük yola çıktıktan sonra gönderilmesi
Gümrük hazırlığı için önerilen sıra
1. Teknik dosyayı oluşturun
Ürünü sınıflandırmaya ve mevzuat kontrolüne yetecek teknik belgeleri üreticiden alın.
2. Ön sınıflandırma ve maliyet çalışması yapın
GTİP, vergi, izin, gözetim ve ürün güvenliği şartlarını gümrük müşaviriyle kontrol edin.
3. Belge listesini sözleşmeye ekleyin
Satıcının sevkiyattan önce sunacağı belgeleri, dil ve format şartlarıyla tanımlayın.
4. Taslak belgeleri yüklemeden önce inceleyin
Fatura, paket listesi ve taşıma talimatındaki hataları ürün yola çıkmadan düzeltin.
RFCONS’un rolü
RFCONS, üreticiden teknik ve ticari belgeleri toplar; ürün bilgilerini lojistik ve gümrük tarafıyla aynı dosyada koordine eder. Türkiye’de resmî gümrük işlemleri gerekli durumlarda yetkili yerel partnerlerle yürütülür. Amaç, ürün sınıra geldiğinde öğrenilen sürprizleri sipariş öncesinde ortaya çıkarmaktır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. GTİP, vergi, izin ve mevzuat uygulaması işlem öncesinde yetkili gümrük müşaviri ve ilgili kurumlarla güncel olarak teyit edilmelidir.